Landmannalaugar, deiliskipulag

Skipulagsnefnd telur að vel hafi verið staðið að kynningu og undirbúningi samkeppninnar og vinningstillagan lýsi vel þeim áherslum sem sveitarfélagið hefur sett fram.

Nefndin telur að áfram þurfi að vinna að því góða verki sem er hafið og hugað verði að undirbúningi deiliskipulags fyrir Landmannalaugar.

Tillaga er um að stofna vinnuhóp um skipulagsmál í Landmannalaugum. Vinnuhópurinn verði samsettur að hluta til af því fólki sem starfaði að hugmyndavinnunni á síðastliðnu ári auk formanns skipulagsnefndar Rangárþings ytra. Þá verði óskað eftir því við Forsætisráðuneytið og Samtök ferðaþjónustunnar að skipa einnig fulltrúa í vinnuhópinn.



Jafnframt verði skapaður vettvangur til samráðs um skipulagsmál og önnur hagsmunamál að fjallabaki milli sveitarfélagsins og Ferðafélags Íslands sem rekur umfangsmikla og mikilvæga starfsemi á nokkrum stöðum á hálendinu.



Samþykkt samhljóða.

Rætt var um næstu skref skipulagsvinnunnar. Setja þarf saman lýsingu verkefnisins ásamt matsáætlun og umhverfisskýrslu. Skipst var á skoðunum um eðli aðstöðusköpunar og með hvaða hætti uppbygging ætti að vera, og hvar á svæðinu þyrfti að gera ráð fyrir uppbyggingu. Aðilar sammála um að gera þurfi þarfagreiningu fyrir svæðið áður en lengra er haldið. Stækkun aðstöðu við Námskvíslina var fólki hugleikið. Góður göngustígur þarf að vera til staðar frá Námshrauninu að Námskvíslinni og þarf hann að vera meðfram akstursleiðinni.

Lagt fram til kynningar.

Farið var yfir þær áherslur sem skoða þarf við gerð væntanlegs deiliskipulags fyrir Landmannalaugar. Í samkeppninni var ekki farið djúpt í lausnir á hlutum og því hafa arkitektar lagt fram lista yfir spurningar sem fundarmenn tóku fyrir, sem snúa að þeim áherslum sem skýra þarf fyrir næstu skref.

Hér er listinn látinn fylgja með og þær áherslur sem menn vildu hafa við hvern lið:

Námskvísl:

Skv. samkeppnisgögnunum var gert ráð fyrir um 200m2 dagaðstöðu til að snæða nesti og sem samverustað fyrir leiðsögufólk og hópa sem og snyrtingum og búningsaðstöðu tengdu núv. náttúrulaug 100 ? 150m2. Þessi aðstaða er í vinningstillögunni staðsett við Námskvísl auk einfaldrar þurrkaðstöðu við laugarbakkann.

1.
Er þörf á endurskoðun á þessum stærðum?

Svar:
Við þurfum að gæta okkur á því að ofreisa ekki ? það þarf að hafa það í huga að hægt sé að stækka. Þessar stærðir duga hugsanlega. Öll aðstaða verði við námshraun.

2.
Er óskað eftir veitingasölu og/eða annarri þjónustu til viðbótar við Námskvísl?

Svar:
Já ? grunn aðstaða ? minjagripir, súpa og kaffi, nauðsynjar ? öll megin aðstaða verður þó við Námshraun - .

3.
Hvaða fjöldi gesta er áætlaður í stutta viðveru í Námskvísl (gestir /klst.)?

Svar:
Höfum ekkert fyrir okkur hér. Á álagstímum getur orðið mikil umferð. Ágiskun - Mest allt að 500 gestir / klst milli 12 og 15. Fundarmenn sammála um að kalla þyrfti eftir greiningu á fjölda gesta þar sem skipt er eftir gestum á svæðinu, í tjöldum og þeir sem stunda laugina.

4.
Í samkeppnislýsingunni var gert ráð fyrir stæðum fyrir 80 bíla og 10 rútur. Er vilji til að fækka rútustæðum við Námskvísl þar sem meira er gert ráð fyrir "drop-off" og rútur leggi við Námshraun (sbr. Hugmyndir á Þingvöllum)?

Svar:
Höldum okkur við samkeppnislýsinguna. Stæðin séu hönnuð fyrir "drop-off" vegna rúta fyrst og fremst. Menn sammála um að takmarka þarf umferð við Námskvísl eins og unnt er.

5.
Er óskað eftir dagaðstöðu fyrir landvörð við Námaskvísl?

Svar:
Já. Það er talið nauðsynlegt að hafa landvörð eins nálægt hjarta svæðisins og hægt er. Megin aðstaða og miðstöð verði þó við Námshraun.



Námshraun:

Í samkeppnisgögnum var miðað við að þjóna allt að 4000 gestum yfir daginn og 500 í gistingu. Tjaldsvæðið átti að vera 5000 m² fyrir 100 tjöld og 50 húsbíla.

Við mótun vinningstillögunnar var tekin sú ákvörðun að áætla ríflega 5000 m² fyrir tjöld og húsbílaaðstaða er þar til viðbótar. Miðað við stærð núverandi tjaldsvæðis og álag þar þótti hópnum rétt að ætla nýju svæði meira umfang.

Óskað var eftir 150 m² aðstöðuhúsi fyrir landverði, kynningar- og fræðslu rannsóknaraðila. 100-150 m² upplýsinga- og veitingaaðstöðu og 250-300 m² þjónustuhúsi með snyrtingum. Gistirými fyrir 150-200 manns í gistiskálum (samtals um 300 m²), aðstöðu fyrir starfsfólk 100 m².

Auk þessa var óskað eftir nýrri "náttúrulegri" laug við tjaldsvæðið og um 800 m² hestagerði.

Bílastæði skyldi rúma 120 bíla og 20 rútur.

Í tillögunni er þessari aðstöðu komið fyrir eins og heppilegast þótti þar sem aðstaða landvarða, kynningar- og fræðslu rannsóknaraðila, upplýsinga- og veitingaaðstaða er sameinuð í einni byggingu; Gestastofu. Þjónusturými með snyrtingumer skipt upp á þrjá staði á svæðinu þannig að það þjóni nýrri náttúrulaug og tjaldsvæðinu öllu. Gistiskálar og gistiaðstaða landvarða er skv. keppnislýsingu.



1.
Má gera ráð fyrir að bílstæði og rútustæði verði óbreytt? Er nauðsynlegt að gera strax ráð fyrir stækkunarmöguleika bílastæða?

Svar:
Fundarmenn telja að þetta sé ríflega gert og þj´æoni vel sínum tilgangi.

2.
Ætti rútustæðum að fjölga ef einungis verður "drop-off" við Námskvísl?

Svar:
Nei, ekki er talin þörf á því.

3.
Nauðsynlegt er að yfirfara aðstöðu í gestastofu og setja markmið fyrir framtíðina.

Svar:
Fundarmenn sammála því sem lagt var fram í vinningstillögunni með sameiningu í eitt hús.

4.
Hvernig verður hugað að merkingum á svæðinu, á stígum?

Svar:
Samstarf við umhverfisstofnun. Nýtum þeirra stöðluðu merkingar.

5.
Á að taka sérstakt tillit til reiðhjóla og mótorhjóla?

Svar:
Setjum þau ekki í sama flokk. Ekki er ætlast til þess að gönguleiðir séu nýttar sem reiðhjólaleiðir. Reiðhjól leggja við námskvísl líkt og bílar. Mótórhjól hlýta sömu reglum og bílar. Gera þarf ráð fyrir þessum ökutækjum verðandi bílastæði.

6.
Hvað er gert ráð fyrir mörgu starfsfólki á svæðinu?

Svar:
10 manns þegar mest er en þetta þarf að leggja fram í nánari þarfagreiningu.

7.
Hvað er átt við með aðstöðu starfsfólks? Er hún ekki eitthvað mismunandi?

Svar:
Ekki er gert ráð fyrir heilsársíbúð, starfsmenn eru alltaf tímabundið. Gera þarf ráð fyrir "íbúðum" fyrir starfsmenn, sameiginlegar. Ekki er ætlast til að starfsmenn gisti í kojum heldur verði um herbergi að ræða.

8.
Hvaða aðstöðu þarf hálendisvaktin ?

Svar:
Við gerum ekki ráð fyrir þeim í sameiginlegu húsi en gera þarf ráð fyrir lóð fyrir þeirra aðstöðu ? líkt og er í dag. Huga þarf að hávaðamengun frá stórum bílum um miðjar nætur og þurfa þeir að vera staðsettir sem næst veginum ? sýnileiki.

9.
Er e.t.v. nauðsyn á einhverskonar vélahúsi?

Svar:
Gera þarf ráð fyrir jarðhúsi með rafstöð og þar yrðu einnig geymdar skóflur og annað nauðsynlegt. Dælur ef á þarf að halda þegar veitur hafa verið settar á laggrinar, bæði fyrir heitt og kalt vatn.

10.
Huga þarf að geymsluplássi og vistum.

Svar:
Annaðhvort í sameiginlegu eða jarðhúsi líkt og nefnt er í lið 9.

11.
Er veitingaaðstaða og sala margþætt?

Svar:
Í framtíðinni er hugsunin sú. Til að byrja með yrði hún í einu húsi.

12.
Á að koma fyrir minjagripasölu?

Svar:
Já, minniháttar í gestastofu.



Að auki voru rædd eftirfarandi áherslur:

Uppbygging á áningarstöðum tengdum Landmannalaugum svo sem í Grænagili og í Laugahrauni. Gera þarf ráð fyrir salernisaðstöðu víðar á svæðinu.

Ferðafélag Íslands, sem eigandi núverandi skálans í Laugunum, eigi að hafa rétt til nýtingar á skálanum til gistinga og fyrir svæði honum tengdu fyrir tjaldsvæði. Umræður urðu um það með hvaða hætti það yrði gert og hugnaðist mönnum best ef skálasvæðið undir hrauninu yrði sett undir víkjandi skilmála í skipulagi. Þó verði gert ráð fyrir framtíðaraðstöðu Ferðafélagsins við Námshraun eins og áherslur segi til um.

Setja þarf verndarákvæði í skipulagið vegna þeirra minja sem á svæðinu eru og undirstrika sögulegt mikilvægi þeirra.

Taka þarf tillit til öryggisáætlana gagnvart ofanflóðum og eldsumbrotum. Hafa Hamfaraáætlun til staðar í skipulagi og vísa í rýmingaráætlun.

Rætt var um möguleika til nýtingar jarðhita til raforkuframleiðslu og til húshitunar. Skoða þarf með hvaða hætti þeir möguleikar væru.

Kanna þarf hvort einhverjar mælingar liggi fyrir á svæðinu m.t.t. vatnasvæðis og veðurfars.

Síðasta fundargerð lögð fram til kynningar.

Steindór Tómasson hefur óskað eftir að draga sig í hlé frá störfum í vinnuhópi um framtíðarskipulag í Landmannalaugum vegna anna.



Tillaga er um að skipa Magnús H. Jóhannsson í hans stað.



Samþykkt samhljóða.

Farið var yfir helstu áhersluatriði í þarfagreiningu. Anna Sigríður skírði frá viðbrögðum ferðaþjónustuaðila og leiðsögumenn í Landmannalaugaum í könnun sem sett var af stað vegna vinnu við þarfagreiningu. 15 spurningar voru lagðar fyrir og var farið yfir svör þátttakenda. Framlagðar skýrslur eru hluti af fundargerð.

Aðrir áhersluþættir sem ræddir voru:

Ákveðið var að kanna möguleika á stækkun tjaldsvæðis við Námshraunið í allt að 10.000 m².

Ekki er vilji til að byggð verði nýtísku hótel á svæðinu heldur ætti frekar að uppfæra skálagistingu til betri vegar.

Mikil krafa virðist vera gerð um fjölbreyttari gistingu, svo sem í tjöldum, í camperum og í skálum.

Aðstaða Hálendisvaktar þarf að vera utan við gistisvæðið vegna ónæðis. Staðsetning þarf þó að vera vel sýnilega gestum svæðisins.

Varðandi orkumálin að þá kom fram að ekki er raunhæft að rafvæða svæðið með gerð orkuvirkjunar úr heita vatninu. Það yrði of dýrt ásamt því að vatnið er ekki nægilega heitt til þess. Einnig skapast veruleg umhverfismengun af gufublæstri og slíku.

Einfaldast yrði að leiða rafmagn að svæðinu frá nærliggjandi orkuverum t.d. Snjóöldu eða Sigöldu og mun það verða skoðað betur og þá samhliða með lagningu ljósleiðara í huga.

Heitavatnsöflun yrði gerð með leiðslum frá heitum lindum, þar sem leiðslur yrðu grafnar í jörð eða plægðar. Svo yrði einnig um neysluvatn.

Í samkeppnislýsingu var gert ráð fyrir hestagerði norðan við Námshraunið, ofan vegar. Skoða þarf hvort ekki sé ákjósanlegra að færa gerðið neðan við veginn.

Skilyrða þarf við hönnun á gistiskálum að salerni verði í hverjum og einum þeirra í stað þess að þau verði í séraðstöðu utan skálanna.

Spurning kom upp hvort ekki þyrfti að reikna með að rafmagnsbílar gætu komist á staðinn og fengið hleðslu. Þetta þyrfti að skoða betur í tengslum við rafmagnsþörf svæðisins.

Næstu skref:

Kynna á lýsingu skipulagsverkefnisins í júlí. Eftir að lýsing hefur verið birt verður haldinn opinn kynningarfundur þar sem skipulagsáform verða kynnt öllum áhugasömum og hagsmunaaðilum.

Áformað er að tillaga verði lögð fram í sveitarstjórn og samþykkt til auglýsingar á septemberfundi.

Fleira ekki gert

Skipulagsnefnd samþykkir fyrirliggjandi lýsingu og leggur til að hún verði kynnt skv. 3. mgr. 40. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Nefndin telur að eftir að lýsing hefur verið kynnt umsagnaraðilum og Skipulagsstofnun skuli haldin kynning á opnum fundi áður en eiginleg tillaga lýtur dagsins ljós.

Farið var yfir ábendingar umsagnaraðila. Skipulagsnefnd telur að framkomnar ábendingar við lýsingu skuli leggja fyrir stýrihóp til umfjöllunar og til hliðsjónar við gerð eiginlegrar tillögu.

Skipulagsnefnd leggur til að íbúafundur og kynning skipulagsáforma verði haldinn fyrir lok september í samráði við ráðgjafa.

Allar umsagnir lagðar fram til kynningar. Stýrihópur mun taka tillit til framkominna umsagna við gerð tillögu að deiliskipulagi. Stýrihópurinn mun taka lýsinguna og ýmis áhersluatriði til frekari kynningar á opnum kynningarfundi 28. september á Hellu.

Fjallað var um allar framkomnar athugasemdir. Athugasemdum og svörum við þeim er vísað til skipulagsnefndar Rangárþings ytra ásamt því að tekin eru tillit til ýmissa atriða og ábendinga við áframhaldandi gerð tillögunnar.

Skipulagsnefnd fór yfir framkomnar athugasemdir og ábendingar við auglýsta lýsingu.

Farið var yfir framlögð drög að tillögu að deiliskipulagi fyrir Landmannalaugar. Ráðgjafar skýrðu áherslur á uppdrætti.
Farið var yfir atriði eins og vatnsöflun og orkumál ásamt því að efnistaka og uppfyllingar komu til umræðu.
Næstu skref: Ráðgjafar munu bæta inn þeim atriðum sem þarf til fullnustu tillögunnar. Tillaga að deiliskipulagi verður send skipulagsfulltrúa fyrir næsta fund skipulagsnefndar.

Skipulagsnefnd samþykkir tillöguna og leggur til að hún verði auglýst skv. 41. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.

Skipulagsnefnd fór yfir framkomnar athugasemdir og svaraði þeim. Nefndin telur að öllum athugasemdum hafi verið gerð góð skil og þakkar þær ábendingar sem bárust. Nefndin telur að lagfærð tillaga að teknu tilliti til athugasemda kalli ekki á endurauglýsingu. Allar athugasemdir sem bárust og svör við þeim verða birtar sem viðauki í lagfærðri tillögu. Nefndin vill árétta að hún telur tillöguna í fullu samræmi við aðalskipulag sveitarfélagsins og að ekki sé nein þörf á breytingu í aðalskipulagi vegna uppbyggingar í Landmannalaugum. Nefndin felur jafnframt skipulagsfullltrúa að óska eftir undanþágu frá ráðuneyti frá skilmálum skipulagsreglugerðar gr. 5.3.2.14. sem snúa að fjarlægðum við ár og vötn.

Staða mála kynnt. Enn vantar staðfestingu á undanþágu frá Umhverfis- og auðlindaráðuneytinu vegna fjarlægðar frá mannvirkjum að Jökulgilskvísl. Skipulagsstofnun hefur óskað svara við tveimur spurningum sem sendar voru á ráðgjafa sveitarfélagsins hjá Landmótun. Fyrri spurningin snýr að skýrari afmörkun á svæði sem nefnt er Sólvangur. Seinni spurningin snýr að þörf á heitu og köldu vatni og hvaðan það verður tekið. Landmótun mun ganga frá svari vegna þessa.

Staða mála kynnt.

Skipulagsfulltrúi hefur þegar birt auglýsingu í B-deild stjórnartíðinda og deiliskipulag fyrir Landmannalaugar því tekið lögformlegt gildi. Settir voru eftirfarandi fyrirvarar í greinargerð:
Kafli 1: Fyrirvari er gerður við deiliskipulagið að uppbyggingaráform geta breyst vegna upplýsinga sem fram koma í umhverfismati framkvæmdanna og framkvæmdir eru að hluta háðar því að undanþága fáist frá ákvæðum skipulagsreglugerðar um fjarlægðir mannvirkja frá ám og vötnum.
Bætt var við í kafla 2.2.: Þegar gistingu verður hætt í FÍ skála þá verður ekki lengur heimilt að hafa göngutjöld við skálann en skálinn verður nýttur undir þjónustu svo sem safn eða gestastofa.

Skipulagsnefnd tekur undir athugasemdir Ferðafélags íslands og leggur til við sveitarstjórn að fela skipulagsfulltrúa að gera eftirfandi breytingar á texta greinargerðar í gildandi deiliskipulagi, sem nefndin telur jafnframt vera óverulegar:

Grein 3.1.4 Skáli Ferðafélags Íslands
Eftirfarandi texti komi eftir fyrstu málsgrein:
Áfram er gert ráð fyrir gistingu í skála Ferðafélags Íslands og er þar gistipláss fyrir 78 gesti. Heimilt er að breyta starfsemi hússins í móttökuhús eða annað sambærilegt, í samræmi við þróun svæðisins og
uppbyggingu norðan við Námshraun á komandi árum.

Grein 2.2 Áfangaskipting
Á undan síðustu setningu undir Áfanga 2 komi:
Ekki er gert ráð fyrir að salernishús eða skálavarðarhús verði fjarlægt fyrr en sambærileg starfsemi hefur byggst upp á öðrum stöðum.

Breytingartexti sem settur var inn undir lið Áfanga 3 verði felldur brott.

Nefndin ítrekar að hún telji að um óverulegar breytingar séu að ræða þar sem eingöngu er verið að hnykkja á þegar samþykktum atriðum í greinargerð.