Málsnúmer 1510001
Vakta málsnúmerSkipulagsnefnd Rangárþings ytra - 86. fundur - 12.10.2015
Þór Þorsteinsson óskar eftir heimild sveitarstjórnar til að fá að deiliskipuleggja svæði undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 4.300 m² að stærð.
Skipulagsnefnd samþykkir að veita heimild til deiliskipulagsgerðar og leggur til að fallið verði frá lýsingu þar sem skipulagsáætlun samræmist stefnu aðalskipulagsins. Skipulagsnefnd samþykkir jafnframt framlagða tillögu og leggur til að hún verði auglýst skv. 1. mgr. 41. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.
Samráðsnefnd Rangárþings ytra og Ásahrepps - 6. fundur - 27.10.2015
Fundargerðin lögð fram til kynningar
Skipulagsnefnd Rangárþings ytra - 88. fundur - 07.12.2015
Þór Þorsteinsson hefur fengið heimild sveitarstjórnar til að fá að deiliskipuleggja svæði undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 3.500 m² að stærð. Tillagan var send til umsagnar lögbundinna umsagnaraðila ásamt því að hún var auglýst frá 19. október til og með 25. nóvember. Athugasemdir bárust frá eftirtöldum aðilum:
Vatnsveitu Rangárþings ytra og Ásahrepps þar sem farið er fram á að öllum áformum um byggingu alifuglahúsa við útjaðar vatnsverndarsvæðisins verði frestað. Lagt er fram álit ÍSOR dags. 22. nóvember 2015, þar sem fram kemur að fara skuli með gát varðandi allar framkvæmdir nærri Kerauga, þar sem svæðið er afar viðkvæmt gagnvart mengun. Miklar líkur séu á að áformað alifuglahús sé á vatnasviði lindarinnar, Kerauga.
Einnig barst sambærileg athugasemd frá landverndarsviði Landgræðslu ríkisins þar sem lýst er áhyggjum af nálægð slíkra bygginga við vatnsverndarsvæðið.
Nærliggjandi landeigendur neðan við Kerauga gera athugasemdir við nálægð við vatnsverndarsvæði.
Heilbrigðiseftirlit Suðurlands gerir athugasemdir við stærð yfirlitssvæðis á uppdrætti. Jafnframt gerir eftirlitið athugasemdir við að afmörkun vatnsverndarsvæðis sé afar þröngt afmarkað og vitnar í áður nefnda skýrslu ÍSOR þess efnis. Eftirlitið bendir á að sýna þurfi staðsetningu tengdra bygginga svo sem hauggeymslu og fóðursílóa auk hreinsivirkja á uppdrætti deiliskipulagsins. Einnig þurfi staðsetning olíuskilju að koma fram á uppdrætti. Í frárennsliskafla greinargerðarinnar skuli koma fram að við staðsetningu hauggeymslu skilu tekið mið af hversu auðvelt verði að fylla hana og komast að henni til tæmingar og viðhalds. Auk þess skuli þess gætt að hún verði a.m.k. 10 km frá öllu yfirborðsvatni og framræsluskurðum. Jafnframt þurfi að koma fram að við ákvörðun um stærð hennar skuli miðað við að hún sé nægilega stór til að geta tekið við mestu hugsanlegu birgðum af úrgangi sem þarf að geyma á þeim tíma sem óæskilegt er eða bannað að dreifa búfjáráburði. Auk þess telur eftirlitið að forðast skuli að dreifa áburði á svæði þar sem jarðvegsdýpt nær ekki 30 sm og þar sem sprungur eru í berggrunninum, vegna hættu á mengun. Heilbrigðiseftirlit Suðurlands getur ekki veitt jákvæða umsögn um fyrirhuguð áform vegna nálægðar byggingarsvæðis við hið skilgreinda vatnsverndarsvæði og leggur til að fundinn verði annar heppilegri staður innan jarðarinnar.
Umhverfisstofnun telur að um neikvæð sjónræn áhrif geti orðið af tilteknum byggingum þar sem þeim er ætluð staðsetning á mjög flötu landi. Jafnframt bendir UST á að áform um nýtingu úrgangs sem áburðar verði í fullu samráði við viðkomandi heilbrigðiseftirlit.
Vatnsveitu Rangárþings ytra og Ásahrepps þar sem farið er fram á að öllum áformum um byggingu alifuglahúsa við útjaðar vatnsverndarsvæðisins verði frestað. Lagt er fram álit ÍSOR dags. 22. nóvember 2015, þar sem fram kemur að fara skuli með gát varðandi allar framkvæmdir nærri Kerauga, þar sem svæðið er afar viðkvæmt gagnvart mengun. Miklar líkur séu á að áformað alifuglahús sé á vatnasviði lindarinnar, Kerauga.
Einnig barst sambærileg athugasemd frá landverndarsviði Landgræðslu ríkisins þar sem lýst er áhyggjum af nálægð slíkra bygginga við vatnsverndarsvæðið.
Nærliggjandi landeigendur neðan við Kerauga gera athugasemdir við nálægð við vatnsverndarsvæði.
Heilbrigðiseftirlit Suðurlands gerir athugasemdir við stærð yfirlitssvæðis á uppdrætti. Jafnframt gerir eftirlitið athugasemdir við að afmörkun vatnsverndarsvæðis sé afar þröngt afmarkað og vitnar í áður nefnda skýrslu ÍSOR þess efnis. Eftirlitið bendir á að sýna þurfi staðsetningu tengdra bygginga svo sem hauggeymslu og fóðursílóa auk hreinsivirkja á uppdrætti deiliskipulagsins. Einnig þurfi staðsetning olíuskilju að koma fram á uppdrætti. Í frárennsliskafla greinargerðarinnar skuli koma fram að við staðsetningu hauggeymslu skilu tekið mið af hversu auðvelt verði að fylla hana og komast að henni til tæmingar og viðhalds. Auk þess skuli þess gætt að hún verði a.m.k. 10 km frá öllu yfirborðsvatni og framræsluskurðum. Jafnframt þurfi að koma fram að við ákvörðun um stærð hennar skuli miðað við að hún sé nægilega stór til að geta tekið við mestu hugsanlegu birgðum af úrgangi sem þarf að geyma á þeim tíma sem óæskilegt er eða bannað að dreifa búfjáráburði. Auk þess telur eftirlitið að forðast skuli að dreifa áburði á svæði þar sem jarðvegsdýpt nær ekki 30 sm og þar sem sprungur eru í berggrunninum, vegna hættu á mengun. Heilbrigðiseftirlit Suðurlands getur ekki veitt jákvæða umsögn um fyrirhuguð áform vegna nálægðar byggingarsvæðis við hið skilgreinda vatnsverndarsvæði og leggur til að fundinn verði annar heppilegri staður innan jarðarinnar.
Umhverfisstofnun telur að um neikvæð sjónræn áhrif geti orðið af tilteknum byggingum þar sem þeim er ætluð staðsetning á mjög flötu landi. Jafnframt bendir UST á að áform um nýtingu úrgangs sem áburðar verði í fullu samráði við viðkomandi heilbrigðiseftirlit.
Skipulagsnefnd telur að taka eigi fullt tillit til framkominna athugasemda.
Á grundvelli framkominna athugasemda hafnar skipulagsnefnd tillögunni.
Á grundvelli framkominna athugasemda hafnar skipulagsnefnd tillögunni.
Skipulags- og umferðarnefnd - 89. fundur - 11.01.2016
Þór Þorsteinsson hefur fengið heimild sveitarstjórnar til að fá að deiliskipuleggja svæði undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 3.500 m² að stærð. Lögð er fram ný tillaga að staðsetningu alifuglabússins þar sem fyrri staðsetningu var hafnað af sveitarstjórn. Fyrir liggur álit frá verkfræðistofunum Eflu og Mannviti um fyrirhugaða staðsetningu gagnvart vatnsverndarsvæðum.
Málinu frestað. Nefndin óskar eftir að vatnsveitustjóri kynni fyrir nefndinni, greinargerð frá ÍSOR merkt 16003 dags 7.1.2016, ásamt afstöðu Vatnsveitunnar á næsta fundi. Skipulagsfulltrúa falið að boða vatnsveitustjóra á næsta fund nefndarinnar.
Skipulags- og umferðarnefnd - 90. fundur - 08.02.2016
Bjarni Jón Matthíasson vatnsveitustjóri situr fundinn undir þessum lið.
Þór Þorsteinsson hefur lagt fram deiliskipulag af svæði undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 3.500 m² að stærð. Óskað var eftir áliti frá Vatnsveitu Rangárþings ytra og Ásahrepps vegna hættu á mengun í nærliggjandi vatnsból.
Bjarni Jón skýrir frá afstöðu Vatnsveitunnar. Nauðsynlegt er að rannsaka grunnvatnsrennsli svæðisins og er þegar hafin ferilefnarannsókn, þar sem ákveðin ferilefni eru sett í jörðu á fyrirhuguðum stað alifuglahússins og við mörk núverandi grannsvæðis vatnsverndarinnar. Nefndin leggur til að samhliða áður nefndri rannsókn verði tillagan auglýst. Ekki verði tekin afstaða til tillögunnar fyrr en niðurstaða rannsóknarinnar liggur fyrir.
Bjarni Jón víkur af fundi. Fundarmenn þakka fyrir góða kynningu.
Skipulags- og umferðarnefnd - 92. fundur - 11.04.2016
Tillaga að deiliskipulagi fyrir staðsetningu á alifuglahúsi í landi Jarlsstaða var auglýst frá 13. febrúar til og með 31. mars 2016. Samhliða auglýsingu var ákveðið að rannsaka áhrifasvæði vatnsverndarinnar og er beðið eftir niðurstöðum. Athugasemdir bárust frá eigendum frístundahúsa í landi Stóru-Valla þar sem samantekin rök eru þau að starfsemin samræmist ekki frístundabyggð á svæðinu og viðkvæmri náttúru. Einnig hafa borist mótmæli frá leigutökum í Minnivallalæk. Fyrirspurnir og ábendingar bárust frá nágrönnum og eigendum sumarhúsalóða í landi Stóru-valla.
Farið var yfir framkomnar athugasemdir og ábendingar. Skipulagsnefnd frestar afgreiðslu þar til niðurstaða liggur fyrir úr yfirstandandi rannsókn á vatnasviði svæðisins.
Skipulags- og umferðarnefnd - 95. fundur - 18.07.2016
Bjarni Jón Matthíasson veitustjóri Vatnsveitu Rangárþings ytra og Ásahrepps kynnti niðurstöðu ferilefnarannsóknarinnar frá ÍSOR.
Þór Þorsteinsson óskar eftir heimild sveitarstjórnar til að fá að deiliskipuleggja svæði undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 3.500 m² að stærð. Að kröfu Vatnsveitu Rangárþings ytra og Ásahrepps var ferilefnarannsókn sett af stað á vegum ÍSOR til að meta grunnvatnsrennsli á svæðinu m.t.t. mengunarhættu frá áformuðum rekstri alifuglahússins. Fyrir liggur álit frá fundi stjórnar Vatnsveitunnar um fyrirhuguð áform umsækjanda.
Skipulagsnefnd fagnar niðurstöðu rannsóknarinnar. Nefndin telur þó að úrlausnir vanti frá umsækjanda varðandi frágang á úrgangi frá fyrirhuguðu alifuglaeldi, sem nefndin telur nauðsynlegt að sett verði inní greinargerð deiliskipulagsins, og leggur til að afgreiðslu verði frestað þar til umsögn liggur fyrir frá Heilbrigðiseftirliti um framkvæmd förgunar á úrgangi ásamt því að kallað verði eftir umsögn Heilbrigðiseftirlits vegna niðurstöðu skýrslunnar frá Vatnsveitu.
Bjarna Jóni þökkuð góð kynning.
Skipulags- og umferðarnefnd - 96. fundur - 22.08.2016
Þór Þorsteinsson óskar eftir heimild sveitarstjórnar til að fá að deiliskipuleggja svæði undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 3.500 m² að stærð. Að kröfu Vatnsveitu Rangárþings ytra og Ásahrepps var ferilefnarannsókn sett af stað á vegum ÍSOR til að meta grunnvatnsrennsli á svæðinu m.t.t. mengunarhættu frá áformuðum rekstri alifuglahússins. Niðurstaða úr þeirri rannsókn sýndi að ekki er talin hætta á mengun í grunnvatn. Athugasemdir hafa borist frá eftirtöldum aðilum í ferli skipulagstillögunnar:
Umhverfisstofnun með bréfi dags. 27.11.2015,
Heilbrigðiseftirliti Suðurlands með bréfi dags. 24.11.2015.
Atli Pálsson og Atli Atlason með bréfi dags. 21.3.2016
Kristín Jóhanna Eiríksdóttir, Gerður Jensdóttir, Anna Birna Jensdóttir og Eiríkur Bragi Jensson með bréfi dags. 18.3.2016.
Þröstur Elliðason með tölvupósti dags. 22.3.2016.
Unnsteinn Gísli Oddsson með bréfi dags. 29.3.2016.
Umhverfisstofnun með bréfi dags. 31.3.2016
Ingvar Þór Magnússon með bréfi dags. 31.3.2016 og aftur með leiðréttu bréfi dags. 3.5.2016.
Heilbrigðiseftirlitð með bréfi dags. 21.7.2016.
Farið yfir athugasemdir sem borist hafa.
Umhverfisstofnun með bréfi dags. 27.11.2015,
Heilbrigðiseftirliti Suðurlands með bréfi dags. 24.11.2015.
Atli Pálsson og Atli Atlason með bréfi dags. 21.3.2016
Kristín Jóhanna Eiríksdóttir, Gerður Jensdóttir, Anna Birna Jensdóttir og Eiríkur Bragi Jensson með bréfi dags. 18.3.2016.
Þröstur Elliðason með tölvupósti dags. 22.3.2016.
Unnsteinn Gísli Oddsson með bréfi dags. 29.3.2016.
Umhverfisstofnun með bréfi dags. 31.3.2016
Ingvar Þór Magnússon með bréfi dags. 31.3.2016 og aftur með leiðréttu bréfi dags. 3.5.2016.
Heilbrigðiseftirlitð með bréfi dags. 21.7.2016.
Farið yfir athugasemdir sem borist hafa.
Skipulagsnefnd telur að komið hafi verið til móts við framkomnar athugasemdir sem snúa að mengunar- og umhverfismálum. Vegna athugasemda sem snúa að ásýnd og útliti alifuglahússins vill nefndin beina því til framkvæmdaraðila að haga litavali þannig að sem minnst beri á húsinu. Fyrirhuguð staðsetning hússins er að öðru leyti vel innan marka reglugerða um fjarlægðir og telur nefndin því að ekki sé tilefni til annars en að heimila umsækjanda að halda áfram gerð deiliskipulagsins. Gerð er sú krafa að í greinargerð deiliskipulagsins komi fram skilmálar og tilvísanir í lög og reglugerðir sem lúta að frágangi og nýtingu á úrgangi frá stöðinni.
Umsækjandi hefur jafnframt lagt til að alifuglahúsið verði fært enn neðar í landið, eða um 150 metra til suðausturs. Í áliti frá fulltrúa ÍSOR kemur fram að sú breyting hafi engin áhrif á niðurstöðu rannsóknarinnar.
Skipulagsnefnd telur ekki þörf á endurauglýsingu tillögunnar og leggur því til að tillagan verði send Skipulagsstofnun til afgreiðslu.
Umsækjandi hefur jafnframt lagt til að alifuglahúsið verði fært enn neðar í landið, eða um 150 metra til suðausturs. Í áliti frá fulltrúa ÍSOR kemur fram að sú breyting hafi engin áhrif á niðurstöðu rannsóknarinnar.
Skipulagsnefnd telur ekki þörf á endurauglýsingu tillögunnar og leggur því til að tillagan verði send Skipulagsstofnun til afgreiðslu.
Skipulags- og umferðarnefnd - 99. fundur - 10.10.2016
Þór Þorsteinsson hefur lagt fram deiliskipulag úr landi sínu undir alifuglahús. Til stendur að byggja eldishús fyrir kjúklinga sem á að geta annað allt að 60.000 fuglum og verði um 3.500 m² að stærð. Farið hefur verið yfir allar framkomnar athugasemdir og þeim sem gerðu athugasemdir hefur verið svarað. Skipulagsstofnun sendi frá sér athugasemdir með bréfi dags. 3.10.2016 þar sem gerðar eru athugasemdir við málsmeðferð ásamt framsetningu og efni deiliskipulagsins.
Skipulagsnefnd hefur farið yfir athugasemdir Skipulagsstofnunar og samþykkir framlagða tillögu þar sem tekið hefur verið fullt tillit til athugasemda og gögnum breytt með tilliti til þeirra. Tillagan verði því send til Skipulagsstofnunar til endanlegrar meðferðar.
Svör við athugasemdum stofnunarinnar: (Svör eru byggð í meginatriðum á áliti skipulagsnefndar, skýringum framkvæmdaraðila, ISOR og Heilbrigðiseftirlits Suðurlands).
1. Ekki var haft samráð við Skipulagsstofnun um umfang á áherslur í umhverfismati og stofnuninni var heldur ekki send tillaga að deiliskipulagi og umhverfisskýrslu til skoðunar skv. lögum um umhverfismat áætlana.
Framkvæmdaraðili sér um að tilkynna til Skipulagsstofnunar um framkvæmd sem lendir í flokki B í viðauka laga um mat á umhverfisáhrifum. Þauleldi skv. lið 1.10 í umræddum viðauka gerir ráð fyrir þessu. Framkvæmdaaðili sendi inn tilkynningu um framkvæmd þann 4. nóvember 2015. Skipulagsstofnun gerði athugasemdir 18. nóvember 2015, við úrvinnslu þeirra komu í ljós athugasemdir vegna staðsetningar ofl. við deiliskipulag og því var ákveðið að bíða niðurstöðu í því áður en uppfærð tilkynning væri send inn. Hún hefur verið send. Í lögunum kemur fram að samráð skuli haft við Skipulagsstofnun þegar tekin er ákvörðun um umfang og nákvæmni upplýsinga í umhverfisskýrslunni. Í skipulagslýsingu var sett fram matslýsing í þessum tilgangi. Skipulagsnefnd féll frá lýsingu þar sem skipulagstillagan var talin falla að stefnu aðalskipulags á fundi sínum þann 12.10.2015. Líklega hefur láðst að senda Skipulagsstofnun matslýsingu þegar skipulagslýsingin var felld út. Matslýsing hefur verið send Skipulagsstofnun.
2. Upplýsingar um hvort þeim sem gerðu athugasemdir hafi verið svarað efnislega.
Eftir síðustu umfjöllun í skipulagsnefnd dags. 22.8.2016 og eftir að sveitarstjórn hafði staðfest afgreiðslu skipulagsnefndar, var öllum þeim sem sendu athugasemdir við auglýsta tillögu send svör skipulagsnefndar.
3. Ekki er í deiliskipulagi fjallað um breytingu á aðalskipulagi sem tók gildi 2015, þar sem m.a. er sýnt nýtt vatnsból á landi Jarlsstaða.
Við vinnslu deiliskipulags var unnið samkvæmt gildandi aðalskipulagi, þar með talið umræddri breytingu. Uppdrættir hafa verið uppfærðir skv. því.
4. Ekki er sérstaklega getið um alifuglaeldi í stefnu Aðalskipulags Rangárþings ytra 2010-2022, fyrir utan ætlað alifuglaeldi að Geitasandi, 5ha. sem skilgreint var sem nýtt iðnaðarsvæði, I2. Útskýringu vantar á því af hverju sambærilegt alifuglaeldi að
Jarlsstöðum skuli falla undir skilgreiningu landbúnaðarsvæða en ekki iðnaðarsvæði eins og að Geitasandi.
Þegar heimild var veitt fyrir gerð deiliskipulags á fundi dags. 12.10.2015 var ákveðið að fallið yrði frá lýsingu skipulagsáætlunar þar sem tiltekin áform um byggingu alifuglahúss voru metin þannig að þau samræmdust stefnu í aðalskipulagi. Stuðst var við ákvæði í gildandi aðalskipulagi:
"Landbúnaður verði áfram stundaður á bújörðum, með eðlilegum þróunarmöguleikum ýmissa atvinnugreina sem henta á slíkum svæðum.
Styrkja þarf stöðu landbúnaðar sem atvinnugreinar og leita leiða til uppbyggingar stoðgreina hans. Með því er stefnt að þróun hefðbundinna búgreina í sátt við umhverfi sitt".
5. Misræmi er í gögnunum hvað varðar endanlega staðsetningu alifuglabúsins. Fjarlægð milli alifuglabúsins og vatnsverndar-svæðisins er skv. greinagerð og umhverfisskýrslu 1800m, en samkvæmt uppdráttum virðast vera 900m milli búsins og grannsvæðis vatnsbólanna Kerauga og Tvíbytnulæks.
Í ferlinu hefur staðsetning deiliskipulagsreitsins verið færð til nokkrum sinnum. Láðst hefur að uppfæra ofangreindar fjarlægðir í umhverfisskýrslu. Þetta hefur nú verið leiðrétt og inn á skýringaruppdrátt færðar fjarlægðir í næstu byggingar, frístundahús og slíkt ásamt fjarlægðum að nálægum verndarsvæðum. HES og ISOR hafa fjallað um nýja staðsetningu búsins með tilliti til hættu á mengun og eru upplýst um rétta staðsetningu og fjarlægðir í mörk vatnsverndar.
6. Ekki er ljóst hvar hreinsivirki fyrir fráveitu skuli staðsett og umfjöllun vantar um hugsanleg umhverfisáhrif af því að beina siturlögn að Minnivallalæk. Eins vantar umfjöllun um hugsanleg umhverfisáhrif á nýtt vatnsból skv. síðustu aðalskipulagsbreytingu.
Hreinsivirki fyrir fráveitu eru sýnd á skýringarmynd. Við samráð við heilbrigðiseftirlit kom í ljós að láðst hefur að geta þess að um tvö hreinsivirki er að ræða, annarsvegar fyrir frárennsli frá starfsmannaaðstöðu og hinsvegar þvottavatn frá húsinu og er því ekki um mengaðan úrgang að ræða. Slíkur úrgangur fer í sérstaka hauggeymslu sem skilgreind er í ákvæðum um góða búskaparhætti og þarf að samræmast ákvæðum í starfsleyfi.
Vegna landhalla og stefnu grunnvatnsstrauma komu engar áhyggjur fram á vinnslutíma skipulagsins um Minnivallalæk og vatnsból Jarlsstaða. Engu að síður var óskað eftir svörum ISOR vegna þessara atriða. Eftirfarandi eru svör ISOR:
„Skipulagsstofnun spyr hvort mögulegt hreinsivirki (siturlögn) frá fyrirhuguðu Alifuglabúi að Jarlsstöðum geti haft áhrif á Minnivallalæk.
Svar: Mælingar sýna að vatn sem rennur um Minnivallalæk á svæðinu frá Fellsenda og a.m.k. niður fyrir Minnivelli sígur að hluta til í hraunið. Þannig minnkar vatnsmagnið í læknum eftir því sem neðar dregur á þessari leið. Vatn streymir sem sagt úr læknum til grunnvatnsins í hrauninu. Þar af leiðandi er ekki hætta á að siturlögn frá umræddu alifuglabúi hafi áhrif á Minnivallalæk.
Einnig er spurt um möguleg áhrif Alifuglabúsins á nýtt vatnsból í landi Jarlsstaða sem var sett inn á síðasta aðalskipulag. Hvort búið geti á einhvern hátt haft áhrif á það?
Svar: Alifuglabúið mun ekki hafa áhrif (þ.e. mengandi áhrif) á vatnsbólið. Borholan, sem er vatnsból Jarlsstaða, er í hrauninu um kílómetra norðaustur af fyrirhuguðu Alifuglabúi og liggur hærra í landi. Vatnafarskort og vatnsfarslíkan Landsvirkjunar sýna að grunnvatn í hrauninu kringum Alifuglabúið streymir til suðvesturs. Grunnvatn streymir því í átt frá vatnsbólinu til búsins undir náttúrulegum kringumstæðum. Til að snúa grunnvatnsstraumnum við þyrfti gríðarmikla og langvarandi dælingu úr djúpri borholu.
Engar áætlanir eru um slíkt.“
Í niðurstöðu Skipulagsstofnunar kemur einnig fram um vatnsverndarsvæði: Að mati stofnunarinnar er nauðsynlegt áður en lengra er haldið að skilgreina fjarsvæði fyrir vatnsverndarsvæði.
Leitað var álits ISOR vegan þessarra athugasemda.
"1. Komi svo til að búið lendi innan fjarsvæðis miðað við fyrirhugaða staðsetningu hefur það áhrif á fyrri niðurstöðu Ísor um að í lagi sé að byggt sé á fyrirhugaðri staðsetningu"?
Svar ISOR: Athuganir og niðurstöður ÍSOR varðandi mengunarhættu frá alifuglabúinu eru óháðar því hvort fjarsvæði hefur verið formlega skilgreint eður ei.
"2. Komi svo til að búið lendi innan fjarsvæðis miðað við fyrirhugaða staðsetningu. Er leyfilegt að dreifa húsdýraáburði á fjarsvæði"?
Svar ISOR: Í gildandi reglugerð um fjarsvæði og varnir gegn mengun vatns er húsdýraáburður ekki nefndur þar sem hættuleg efni eru talin upp. Víða um land hafa fjarsvæði vatnsbóla verið skilgreind þannig að bújarðir og byggðarlög lenda innan þeirra. Þar hafa ekki verið lagðar hömlur á notkun búfjáráburðar.
Skipulagsnefnd telur að fjarsvæði vatnsverndar skuli skilgreind í tengslum við endurskoðun aðalskipulagsins sem nú er í vinnslu.
7. Skilmála vantar um stærð hauggeymslu.
Bætt hefur verið inn í skilmála greinargerðar lágmarksstærð hauggeymslu, sjá undirstrikaðan texta.
“Innan byggingarreits skal vera vönduð og þétt hauggeymsla skv. reglugerð um varnir gegn mengun vatns af völdum köfnunarefnissambanda frá landbúnaði og öðrum atvinnurekstri nr. 804/1999. Skal rúmmál hauggeymslu vera nægjanlega mikið til að taka við mestu hugsanlegu birgðum af skít sem þarf að geyma á þeim tíma sem óæskilegt eða bannað er að dreifa búfjáráburði. Gera skal ráð fyrir að hauggeymsla geti tekið við allt að 7 mánaða úrgangi frá búinu eða a.m.k. 450 m³.
8. Hvorki kemur fram til hvaða svæða sé litið fyrir dreifingu á úrgangi né neinar takmarkanir tilgreindar sem við geta átt, svo sem vegna vatnsverndar, jarðvegsgerðar eða nágrannasvæða. Stofnunin bendir á að deiliskipulag er grundvöllur starfsleyfis og þurfa ákvarðanir um nauðsynlegar takmarkanir að koma fram í deiliskipulaginu.
Samráð hefur verið haft við Heilbrigðiseftirlit Suðurlands um þetta atriði. Ferilefnarannsókn var gerð á vegum ÍSOR til að meta grunnvatnsrennsli á svæðinu m.t.t. mengunarhættu frá áformuðum rekstri alifuglahússins. Niðurstaða úr þeirri rannsókn sýndi að ekki er talin hætta á mengun í grunnvatn. Í framhaldi af þeirri niðurstöðu skilaði HES inn endurnýjaðri umsögn um skipulagið þar sem komið hefur verið til móts við athugasemdir HES í uppfærðri útgáfu skipulagsins. Skipulagsnefnd fjallaði um hana á fundi sínum þann 22.8.2016. Skipulagsstofnun hefur fengið álit ISOR vegna þeirrar rannsóknar.
ÚRGANGUR
Úrgangur frá fuglum verður meðhöndlaður samkvæmt Starfsreglum um góða
búskaparhætti, sem settar eru skv. reglugerð 804/1999 og í samræmi við reglugerð um meðhöndlun úrgangs nr.737/2003 og reglugerðum varnir gegn mengun vatns af völdum köfnunarefnissambanda frá landbúnaði og öðrum atvinnurekstri nr. 804/1999. Annar úrgangur verður meðhöndlaður í samræmi við kröfur heilbrigðisyfirvalda.
DREIFING ÁBURÐAR
Rekstraraðili kjúklingabúsins skal vinna áætlun um nýtingu áburðar á jörðinni til fimm ára í senn í samvinnu við Landgræðslu Ríkisins og Heilbrigðiseftirlit Suðurlands. Forðast ber að dreifa á svæði þar sem jarðvegsdýpt nær ekki 30 sentimetrum og sprungur eru í
berggrunninum. Einnig skal ekki dreifa áburði nær vatnsbólum en 50m og ekki nær sumarhúsabyggð eða íbúðarhúsum en 300m.
9. Staðsetja þarf kaldavatnsholu fyrir búið.
Kaldavatnshola sem fyrir er á jörðinni og var sett inná aðalskipulag með aðalskipulagsbreytingu sem staðfest var 11.2.2015, verður nýtt fyrir búið. Staðsetning hennar kemur fram á uppdrætti deiliskipulagsins.
10. Aðkomuvegur að búinu þarf að vera innan deiliskipulagsins.
Þetta hefur verið lagfært og skipulagsmörk sett meðfram vegi.
11. Umsögn Minjastofnunar Íslands þarf að liggja fyrir m.t.t. endanlegrar staðsetningar byggingareits og nýrra aðkomuleiðar.
Umsögn Minjastofnunar hefur borist, dags. 5. október 2016. Minjavörður gerir engar athugasemdir við skipulagið.
Svör við athugasemdum stofnunarinnar: (Svör eru byggð í meginatriðum á áliti skipulagsnefndar, skýringum framkvæmdaraðila, ISOR og Heilbrigðiseftirlits Suðurlands).
1. Ekki var haft samráð við Skipulagsstofnun um umfang á áherslur í umhverfismati og stofnuninni var heldur ekki send tillaga að deiliskipulagi og umhverfisskýrslu til skoðunar skv. lögum um umhverfismat áætlana.
Framkvæmdaraðili sér um að tilkynna til Skipulagsstofnunar um framkvæmd sem lendir í flokki B í viðauka laga um mat á umhverfisáhrifum. Þauleldi skv. lið 1.10 í umræddum viðauka gerir ráð fyrir þessu. Framkvæmdaaðili sendi inn tilkynningu um framkvæmd þann 4. nóvember 2015. Skipulagsstofnun gerði athugasemdir 18. nóvember 2015, við úrvinnslu þeirra komu í ljós athugasemdir vegna staðsetningar ofl. við deiliskipulag og því var ákveðið að bíða niðurstöðu í því áður en uppfærð tilkynning væri send inn. Hún hefur verið send. Í lögunum kemur fram að samráð skuli haft við Skipulagsstofnun þegar tekin er ákvörðun um umfang og nákvæmni upplýsinga í umhverfisskýrslunni. Í skipulagslýsingu var sett fram matslýsing í þessum tilgangi. Skipulagsnefnd féll frá lýsingu þar sem skipulagstillagan var talin falla að stefnu aðalskipulags á fundi sínum þann 12.10.2015. Líklega hefur láðst að senda Skipulagsstofnun matslýsingu þegar skipulagslýsingin var felld út. Matslýsing hefur verið send Skipulagsstofnun.
2. Upplýsingar um hvort þeim sem gerðu athugasemdir hafi verið svarað efnislega.
Eftir síðustu umfjöllun í skipulagsnefnd dags. 22.8.2016 og eftir að sveitarstjórn hafði staðfest afgreiðslu skipulagsnefndar, var öllum þeim sem sendu athugasemdir við auglýsta tillögu send svör skipulagsnefndar.
3. Ekki er í deiliskipulagi fjallað um breytingu á aðalskipulagi sem tók gildi 2015, þar sem m.a. er sýnt nýtt vatnsból á landi Jarlsstaða.
Við vinnslu deiliskipulags var unnið samkvæmt gildandi aðalskipulagi, þar með talið umræddri breytingu. Uppdrættir hafa verið uppfærðir skv. því.
4. Ekki er sérstaklega getið um alifuglaeldi í stefnu Aðalskipulags Rangárþings ytra 2010-2022, fyrir utan ætlað alifuglaeldi að Geitasandi, 5ha. sem skilgreint var sem nýtt iðnaðarsvæði, I2. Útskýringu vantar á því af hverju sambærilegt alifuglaeldi að
Jarlsstöðum skuli falla undir skilgreiningu landbúnaðarsvæða en ekki iðnaðarsvæði eins og að Geitasandi.
Þegar heimild var veitt fyrir gerð deiliskipulags á fundi dags. 12.10.2015 var ákveðið að fallið yrði frá lýsingu skipulagsáætlunar þar sem tiltekin áform um byggingu alifuglahúss voru metin þannig að þau samræmdust stefnu í aðalskipulagi. Stuðst var við ákvæði í gildandi aðalskipulagi:
"Landbúnaður verði áfram stundaður á bújörðum, með eðlilegum þróunarmöguleikum ýmissa atvinnugreina sem henta á slíkum svæðum.
Styrkja þarf stöðu landbúnaðar sem atvinnugreinar og leita leiða til uppbyggingar stoðgreina hans. Með því er stefnt að þróun hefðbundinna búgreina í sátt við umhverfi sitt".
5. Misræmi er í gögnunum hvað varðar endanlega staðsetningu alifuglabúsins. Fjarlægð milli alifuglabúsins og vatnsverndar-svæðisins er skv. greinagerð og umhverfisskýrslu 1800m, en samkvæmt uppdráttum virðast vera 900m milli búsins og grannsvæðis vatnsbólanna Kerauga og Tvíbytnulæks.
Í ferlinu hefur staðsetning deiliskipulagsreitsins verið færð til nokkrum sinnum. Láðst hefur að uppfæra ofangreindar fjarlægðir í umhverfisskýrslu. Þetta hefur nú verið leiðrétt og inn á skýringaruppdrátt færðar fjarlægðir í næstu byggingar, frístundahús og slíkt ásamt fjarlægðum að nálægum verndarsvæðum. HES og ISOR hafa fjallað um nýja staðsetningu búsins með tilliti til hættu á mengun og eru upplýst um rétta staðsetningu og fjarlægðir í mörk vatnsverndar.
6. Ekki er ljóst hvar hreinsivirki fyrir fráveitu skuli staðsett og umfjöllun vantar um hugsanleg umhverfisáhrif af því að beina siturlögn að Minnivallalæk. Eins vantar umfjöllun um hugsanleg umhverfisáhrif á nýtt vatnsból skv. síðustu aðalskipulagsbreytingu.
Hreinsivirki fyrir fráveitu eru sýnd á skýringarmynd. Við samráð við heilbrigðiseftirlit kom í ljós að láðst hefur að geta þess að um tvö hreinsivirki er að ræða, annarsvegar fyrir frárennsli frá starfsmannaaðstöðu og hinsvegar þvottavatn frá húsinu og er því ekki um mengaðan úrgang að ræða. Slíkur úrgangur fer í sérstaka hauggeymslu sem skilgreind er í ákvæðum um góða búskaparhætti og þarf að samræmast ákvæðum í starfsleyfi.
Vegna landhalla og stefnu grunnvatnsstrauma komu engar áhyggjur fram á vinnslutíma skipulagsins um Minnivallalæk og vatnsból Jarlsstaða. Engu að síður var óskað eftir svörum ISOR vegna þessara atriða. Eftirfarandi eru svör ISOR:
„Skipulagsstofnun spyr hvort mögulegt hreinsivirki (siturlögn) frá fyrirhuguðu Alifuglabúi að Jarlsstöðum geti haft áhrif á Minnivallalæk.
Svar: Mælingar sýna að vatn sem rennur um Minnivallalæk á svæðinu frá Fellsenda og a.m.k. niður fyrir Minnivelli sígur að hluta til í hraunið. Þannig minnkar vatnsmagnið í læknum eftir því sem neðar dregur á þessari leið. Vatn streymir sem sagt úr læknum til grunnvatnsins í hrauninu. Þar af leiðandi er ekki hætta á að siturlögn frá umræddu alifuglabúi hafi áhrif á Minnivallalæk.
Einnig er spurt um möguleg áhrif Alifuglabúsins á nýtt vatnsból í landi Jarlsstaða sem var sett inn á síðasta aðalskipulag. Hvort búið geti á einhvern hátt haft áhrif á það?
Svar: Alifuglabúið mun ekki hafa áhrif (þ.e. mengandi áhrif) á vatnsbólið. Borholan, sem er vatnsból Jarlsstaða, er í hrauninu um kílómetra norðaustur af fyrirhuguðu Alifuglabúi og liggur hærra í landi. Vatnafarskort og vatnsfarslíkan Landsvirkjunar sýna að grunnvatn í hrauninu kringum Alifuglabúið streymir til suðvesturs. Grunnvatn streymir því í átt frá vatnsbólinu til búsins undir náttúrulegum kringumstæðum. Til að snúa grunnvatnsstraumnum við þyrfti gríðarmikla og langvarandi dælingu úr djúpri borholu.
Engar áætlanir eru um slíkt.“
Í niðurstöðu Skipulagsstofnunar kemur einnig fram um vatnsverndarsvæði: Að mati stofnunarinnar er nauðsynlegt áður en lengra er haldið að skilgreina fjarsvæði fyrir vatnsverndarsvæði.
Leitað var álits ISOR vegan þessarra athugasemda.
"1. Komi svo til að búið lendi innan fjarsvæðis miðað við fyrirhugaða staðsetningu hefur það áhrif á fyrri niðurstöðu Ísor um að í lagi sé að byggt sé á fyrirhugaðri staðsetningu"?
Svar ISOR: Athuganir og niðurstöður ÍSOR varðandi mengunarhættu frá alifuglabúinu eru óháðar því hvort fjarsvæði hefur verið formlega skilgreint eður ei.
"2. Komi svo til að búið lendi innan fjarsvæðis miðað við fyrirhugaða staðsetningu. Er leyfilegt að dreifa húsdýraáburði á fjarsvæði"?
Svar ISOR: Í gildandi reglugerð um fjarsvæði og varnir gegn mengun vatns er húsdýraáburður ekki nefndur þar sem hættuleg efni eru talin upp. Víða um land hafa fjarsvæði vatnsbóla verið skilgreind þannig að bújarðir og byggðarlög lenda innan þeirra. Þar hafa ekki verið lagðar hömlur á notkun búfjáráburðar.
Skipulagsnefnd telur að fjarsvæði vatnsverndar skuli skilgreind í tengslum við endurskoðun aðalskipulagsins sem nú er í vinnslu.
7. Skilmála vantar um stærð hauggeymslu.
Bætt hefur verið inn í skilmála greinargerðar lágmarksstærð hauggeymslu, sjá undirstrikaðan texta.
“Innan byggingarreits skal vera vönduð og þétt hauggeymsla skv. reglugerð um varnir gegn mengun vatns af völdum köfnunarefnissambanda frá landbúnaði og öðrum atvinnurekstri nr. 804/1999. Skal rúmmál hauggeymslu vera nægjanlega mikið til að taka við mestu hugsanlegu birgðum af skít sem þarf að geyma á þeim tíma sem óæskilegt eða bannað er að dreifa búfjáráburði. Gera skal ráð fyrir að hauggeymsla geti tekið við allt að 7 mánaða úrgangi frá búinu eða a.m.k. 450 m³.
8. Hvorki kemur fram til hvaða svæða sé litið fyrir dreifingu á úrgangi né neinar takmarkanir tilgreindar sem við geta átt, svo sem vegna vatnsverndar, jarðvegsgerðar eða nágrannasvæða. Stofnunin bendir á að deiliskipulag er grundvöllur starfsleyfis og þurfa ákvarðanir um nauðsynlegar takmarkanir að koma fram í deiliskipulaginu.
Samráð hefur verið haft við Heilbrigðiseftirlit Suðurlands um þetta atriði. Ferilefnarannsókn var gerð á vegum ÍSOR til að meta grunnvatnsrennsli á svæðinu m.t.t. mengunarhættu frá áformuðum rekstri alifuglahússins. Niðurstaða úr þeirri rannsókn sýndi að ekki er talin hætta á mengun í grunnvatn. Í framhaldi af þeirri niðurstöðu skilaði HES inn endurnýjaðri umsögn um skipulagið þar sem komið hefur verið til móts við athugasemdir HES í uppfærðri útgáfu skipulagsins. Skipulagsnefnd fjallaði um hana á fundi sínum þann 22.8.2016. Skipulagsstofnun hefur fengið álit ISOR vegna þeirrar rannsóknar.
ÚRGANGUR
Úrgangur frá fuglum verður meðhöndlaður samkvæmt Starfsreglum um góða
búskaparhætti, sem settar eru skv. reglugerð 804/1999 og í samræmi við reglugerð um meðhöndlun úrgangs nr.737/2003 og reglugerðum varnir gegn mengun vatns af völdum köfnunarefnissambanda frá landbúnaði og öðrum atvinnurekstri nr. 804/1999. Annar úrgangur verður meðhöndlaður í samræmi við kröfur heilbrigðisyfirvalda.
DREIFING ÁBURÐAR
Rekstraraðili kjúklingabúsins skal vinna áætlun um nýtingu áburðar á jörðinni til fimm ára í senn í samvinnu við Landgræðslu Ríkisins og Heilbrigðiseftirlit Suðurlands. Forðast ber að dreifa á svæði þar sem jarðvegsdýpt nær ekki 30 sentimetrum og sprungur eru í
berggrunninum. Einnig skal ekki dreifa áburði nær vatnsbólum en 50m og ekki nær sumarhúsabyggð eða íbúðarhúsum en 300m.
9. Staðsetja þarf kaldavatnsholu fyrir búið.
Kaldavatnshola sem fyrir er á jörðinni og var sett inná aðalskipulag með aðalskipulagsbreytingu sem staðfest var 11.2.2015, verður nýtt fyrir búið. Staðsetning hennar kemur fram á uppdrætti deiliskipulagsins.
10. Aðkomuvegur að búinu þarf að vera innan deiliskipulagsins.
Þetta hefur verið lagfært og skipulagsmörk sett meðfram vegi.
11. Umsögn Minjastofnunar Íslands þarf að liggja fyrir m.t.t. endanlegrar staðsetningar byggingareits og nýrra aðkomuleiðar.
Umsögn Minjastofnunar hefur borist, dags. 5. október 2016. Minjavörður gerir engar athugasemdir við skipulagið.