Komið þið sæl og gleðilega hátíð
Mig langar að segja ykkur aðeins frá skólagöngunni minni.
Ef einhver hefði sagt mér fyrir nokkrum árum að ég myndi standa hér í dag, tvíútskrifaður úr FSU og nýbúinn með sveinspróf, þá held ég að ekki margir hefðu trúað því. Sennilega ekki ég heldur.
En þetta kom ekkert bara í póstboxið sko. Heldur betur ekki! Þetta tók á og kostaði sitt. En með góðum stuðningi þá hafðist þetta.
Ég var ekki alltaf auðveldur nemandi og oft bara hundleiðinlegur. Sumum fannst ég bara vera óþekkur. En hvað þýðir það eiginlega að vera óþekkur? Getur verið að þau séu einfaldlega að biðja um hjálp, en kunni bara ekki að segja frá því?
Ég fékk ADHD-greiningu snemma á skólagöngunni. Mamma sagði alltaf í gríni að ég hefði fengið greininguna „úti á túni að skíta“ því athyglisbresturinn var svo augljós. Seinna fékk ég svo greiningu á málþroskaröskun sem gerir mér erfitt fyrir að koma hugsunum mínum í orð. Þess vegna er eiginlega frekar fyndið að ég standi hér og haldi ræðu! Ég á fullt af skrítnum vinum, - og var viss um að þetta væri einhver þeirra að gera grín í mér þegar það var hringt í mig - en svo var ekki.
Mig langar að segja ykkur frá greiningunum minum, svo þið skiljið betur hvert ég er að fara með þessari ræðu minni og hvers vegna ég lít ekkert upp og les allt bara af blöðunum.
- ADHD er taugaþroskaröskun sem hefur áhrif á athygli, hvatvísi og sjálfstjórn. Fólk með ADHD getur átt erfitt með að einbeita sér, skipuleggja sig, fylgja fyrirmælum og halda utan um verkefni.
- Í skóla getur þetta haft áhrif á námsárangur, líðan og sjálfsmynd. Margir nemendur með ADHD upplifa að þeir séu misskildir eða standi sig ekki nógu vel.
En ADHD fylgja sem betur fer líka margir styrkleikar. Margir eru
-
- skapandi,
- forvitnir,
- hugmyndaríkir,
- orkumiklir og hugsa á annan og nýjan hátt.
Með skilningi, stuðningi og jákvæðu námsumhverfi geta þeir náð mjög góðum árangri.
ADHD er ekki sjúkdómur sem þarf að lækna. Það sem skiptir mestu máli er skilningur, hrós, jákvætt viðmót og að byggja upp góða sjálfsmynd. Þegar börn með ADHD fá tækifæri til að nýta styrkleika sína geta þau blómstrað.
Ok. Þá vitum við það
Þegar ég horfi til baka á grunnskólagönguna mína þá er það greinilegt að ég var – og er – með ADHD. Ég veit að ég er ekki einn, og hérna í salnum sitja örugglega einhverjir ,,óþekkir strákar”. Ég veit að það eru líka til óþekkar stelpur. Ég ætla samt að tala um „óþekka stráka“ því ég er einn af þeim.
Ég gat ekki setið kyrr, einbeitt mér að því sem mér fannst ekki spennandi og ég skrifaði eins og tröll. Mér var bara alltaf sagt að ég ætti að sitja kyrr, einbeita mér og leggja meira á mig, vanda mig. En mér var ekki endilega kennt hvernig. Ég átti bara að gera þetta því annars var ég sendur til skólastjórans. Ég þekki hann nú bara ágætlega - og held meira að segja að hann hljóti að hafa verið einn af þessum óþekku strákum.
ADHD greining þótti ekki nóg svo málþroskaröskun var bætt við hjá mér.
Ekki veit ég hvað ég gerði til að eiga það skilið en - svona er lífið.
- Málþroskaröskun, eða DLD, er taugaþroskaröskun sem hefur áhrif á skilning og notkun tungumáls. Börn með DLD geta átt erfitt með
- að skilja fyrirmæli,
- læra ný orð,
- tjá hugsanir sínar og taka þátt í samræðum
- Í skóla getur DLD haft áhrif á
- lestur,
- ritun,
- nám og félagsleg samskipti.
Þessir erfiðleikar geta haft áhrif á námsárangur, sjálfstraust og þátttöku í skólastarfinu
Sem betur fer hafa mörg börn með DLD marga styrkleika. Þau geta verið skapandi, sterk í verklegum verkefnum, sjónrænni hugsun og haft mikinn áhuga á ákveðnum sviðum
DLD fylgir einstaklingnum alla ævi og læknast ekki EN með skilningi, skýrum fyrirmælum, sjónrænum stuðningi, endurtekningu og einstaklingsmiðaðri kennslu geta nemendur tekið miklum framförum og átt farsæla skólagöngu.
Eruð þið að grínast! Ég átti bara aldrei séns.
Ég stökk því ekkert hæð mína af gleði þegar ég var beðinn um að tala hér í dag. En svo sá ég þetta sem tækifæri. Tækifæri til að opna kannski augun hjá einhverjum, en þó aðallega öllum þessum „óþekku“ strákum þarna úti.
Þó að maður hafi fengið einhvern stimpil á sig, þá þýðir það ekki að maður geti ekki náð langt. Það er skólaskylda á Íslandi og það er frábært. En af hverju líður þá mörgum börnum illa í skólanum? Skólakerfið sjálft er gallað. Mér leið ekkert alltaf vel í grunnskóla. Ég hafði lítið sjálfsálit og var með alls konar ranghugmyndir um sjálfan mig og mér fannst að allir gætu lært nema ég. Það var ekki fyrr en í framhaldsskóla sem ég fór að átta mig á því að ég gæti þetta alveg.
Kennarar eru frábært fólk og hafa mikil áhrif. Stundum þarf bara eitt orð, eitt hrós eða bara einn kennara sem trúir á nemandann til að breyta allri skólagöngu hans. Þið munið kannski ekki alltaf hvað þið kennduð, en nemendur muna alltaf hvernig þið létuð þeim líða.
Mamma las allt námsefnið með mér í grunnskóla – eða réttara sagt, hún neyddi mig til að hlusta á sig. ég sá engan tilgang með þessu. Heimalesturinn var alls ekki einhverjar gleðistundir, því get ég lofað ykkur. En í dag er ég ótrúlega þakklátur fyrir þetta
Takk, mamma.
Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á sögu. Ég las mér mikið til um það sem vakti áhuga minn. Ekki upphátt, enginn leiklestur en ég lærði samt helling. Það tók mig bara lengri tíma að átta mig á því að það eru fleiri en ein leið til að læra. Í skólanum er oft bara ein leið til að læra og kennarar setja okkur í kassa sem allir eiga að passa í. Ég veit það bara að það passa ekki allir í þennan kassa. Sumum líður illa í þessum kassa. Það þarf að finna út úr því hvernig hægt er að kenna fyrir utan þennan kassa Því þar leynast margir snillingar skal ég segja ykkur.
Kannski þurfti ég bara tækifæri til að læra öðruvísi. Bara það að fá að fara út á stétt að læra þegar það var gott veður breytti öllu. Fá smá fjölbreytni. Það snýst ekki allur lærdómur um að lesa eitthvað í bók. Ég er betri í þessu verklega og er meira að segja með greiningu upp á það. Heimurinn þarf líka á fólki eins og mér að halda.
Ég kláraði vélvirkjabraut og var langt kominn með stúdentinn við útskrift. Ég ákvað þá að halda áfram námi og skella mér í húsasmiðinn en saltaði stúdentinn til að halda geðheilsunni. En mamma hvatti mig líka í það og sagði að ég væri kominn langt langt fram úr öllum vonum svo nóg væri nóg - nei djók.
Húsasmiðinn var ég að klára núna í vor ásamt því að rúlla upp einu Sveinsprófi. Ég er með bílpróf, kerrupróf og vinnuvélaréttindi. Næst á dagskrá er meiraprófið og ég veit núna að ég get það!
Ég samþykkti að halda þessa ræðu til að koma ákveðum skilaboðum áleiðis. Og ef þið haldið að ég hafi skellt þessu í chattið og galdrað fram eina ræðu þá er það bara alls ekki rétt. Ég kom með orðin og það sem ég vildi segja en eins og í öllu náminu mínu þá hjálpaði mamma mín mér að koma þessu í orð. Þetta er sagan mín!
Munið bara þið öll sem sitjið hér og finnst þið ekki nógu góð, of sein, og óskipulögð eða jafnvel vitlaus vegna ýmissa greininga eða viðmóts, að heilinn ykkar vinnur bara aðeins öðruvísi en annarra. Hvernig ykkur gengur í grunnskóla segir ekkert hversu klár þið eruð eða hvað þið eigið eftir að vera í lífinu. Ég veit þetta af eigin reynslu og ég fékk ekki að gefast upp og svo kom að því að mig langaði ekki að gefast upp.
Ég vil að þú munir að greiningin þín er enginn dómur um framtíð þína. Námserfiðleikar segja ekkert til um hversu langt þú kemst í lífinu. Þú hefur styrkleika, hæfileika og framtíð sem enginn annar getur ákveðið fyrir þig. Haltu áfram að reyna, haltu áfram að mæta og trúðu - því að það er alltaf von. Ekki gefast upp!
Heimurinn þarf á okkur ,,óþekku” strákunum“ að halda – með allri okkar sköpunargáfu, hugrekki og öðruvísi hugsun. Einn daginn muntu líta til baka og sjá að það sem þú hélst að væri veikleiki varð í raun styrkleiki þinn. Þannig að ef þið munið bara eitt eftir þessari ræðu, þá vona ég að það sé þetta.
Og við ykkur fullorðna fólkið vil ég segja:
Sýnið okkur skilning og stappið í okkur stálinu því einn daginn gætir þú þurft á strákum eins og mér að halda að laga þakið á húsinu þínu
Takk fyrir mig.